Nog meer alleenstaanden, dat geeft te denken
Van: Trouw.nl
- Monic Slingerland
In een eerste impuls ben ik geneigd ze allemaal te beklagen,
maar dat is omdat het solitaire leven mij niet zo ligt.
Toch zijn er die er echt voor kiezen om alleen aan tafel
te zitten en alleen in bed te liggen. Van de 33 alleenstaanden
in mijn adressenboek zijn 20 daar tevreden over, schat ik
zo. Er zijn er bij waar ik niet helemaal zeker over ben. Die
werken zich van date naar date, terwijl ze diep in hun hart
toch het liefst niet die ideale levensgezel tegenkomen. Tenminste,
daar verdenk ik ze van. Anderen doen stoer, maar hopen stilletjes
dat op een dag iemand binnen komt lopen. De rest is het gelukkigst
als ze het thuis zelf voor het zeggen hebben en met niemand
rekening hoeven te houden, hoe lief die ook is. Ik geloof
dat ze dat oprecht menen.
Of we er voor of tegen zijn, hun aantal groeit. Het zijn
er 380.000 meer dan tien jaar geleden. Alleenstaand zijn is
iets dat we van nature niet hebben, het is altijd iets wat
je op een gegeven moment geworden bent. Sterven kan een mens
wel alleen, maar geboren worden niet, daar is altijd een moeder
bij. Iedereen begint het bestaan in een kleine gemeenschap
van minstens twee personen, inclusief zichzelf.
Tijdens de middeleeuwen was men fel tegen het alleenstaand-zijn,
schrijft de Franse historicus Jacques le Goff in zijn klassieker
over de cultuur van middeleeuws Europa. Maar dat was niet
uit medeleven, maar vanuit het idee dat een mens alleen te
gemakkelijk slechte dingen doet. De groep was niet voor de
gezelligheid, maar om de rotzooi te beperken. Nu is dat een
wel erg moralistische uitleg. Er is ook een plattere visie
en die houdt in dat het een kwestie is van overleven. In moeilijke
omstandigheden hebben mensen elkaar nodig. Een individueel
bestaan was een luxe die men zich toen niet kon permitteren.
Zelfs kluizenaars bestonden dankzij de gemeenschap die hun
dagelijks wat te eten bracht.
Tegenwoordig is er wat anders in het spel. Het gaat ons niet
om zonde of dood, maar om geluk. Kijk maar naar de dating-sites.
Hun boodschap is duidelijk: van eenzaam sippen naar samen
stralen.
En die 2.5 miljoen alleenstaanden dan? Een paar jaar geleden
is onderzocht welke ouderen in Europa gelukkiger zijn: die
in het noorden, die vooral op zichzelf wonen, of die in het
zuiden, vaak in hetzelfde huis als de kinderen en kleinkinderen.
Met het beeld voor ogen van een Griekse oma die haar kleinkinderen
uit school ziet komen, had ik verwacht dat in het zuiden meer
geluk is dan in het noorden, waar ouderen vaker alleenstaand
zijn. Mis.
Het heeft ermee te maken dat we de vrijheid willen hebben
om zelf te kiezen. De Griekse oma heeft die vrijheid meestal
niet.
Zoiets was ook in de middeleeuwen aan de hand, schrijft Le
Goff. Het was misschien wel erg gezellig, altijd met veel
mensen in huis en aan tafel. Maar wat waren de vrouwen toen
ontevreden, want ze hadden geen keus. Ze moesten ergens bij
gaan horen, een familie of een klooster, en daar hard werken
voor het collectief.
In Nederland kunnen 2.5 miljoen mensen het zich permitteren
om alleenstaand te zijn. Waarmee ze zo langzamerhand tot een
hechte, grote groep horen.
Zulk slecht nieuws is het nu ook weer niet.
|